Trump yönetimi geçtiğimiz günlerde İran bağlantılı 344 milyon dolarlık kripto varlığı tek kararla dondurdu. Sıradan bir yaptırım haberi gibi görünen bu olay, aslında Bitcoin’in on altı yıldır savunduğu fikri tek başına ispatlıyor.

Her Paranın Bir Sahibi Var

Cüzdanınızdaki her para biriminin arkasında bir karar mercii bulunur. Dolarda ABD Hazinesi, euroda Avrupa Merkez Bankası, yuanda Çin Komünist Partisi son sözü söyler. Stablecoinler de farklı değildir: USDT’nin arkasında Tether, USDC’nin arkasında Circle durur. Telefon çaldığı an hesap kilitlenir. Bu bir abartı değil, son beş yılın somut özetidir.

Venezuela, İran, Rusya: Aynı Senaryonun Üç Sahnesi

Venezuela, dolara erişimini kaybedince çareyi USDT’de aradı; petrol gelirinin yaklaşık yüzde sekseni Tron ağı üzerinden hareket etti. Sistem 2020’den 2025’e kadar sorunsuz işledi, ardından Washington’dan gelen tek talimatla Tether cüzdanları dondurdu ve beş yıllık çözüm saniyeler içinde sona erdi.

Bu hafta aynı tablo İran’da yaşandı: ABD Hazinesi adresleri paylaştı, Tether harekete geçti, 344 milyon dolar bloke edildi. 2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrası ise yaklaşık 300 milyar dolarlık merkez bankası rezervi donduruldu, ülke SWIFT’ten çıkarıldı, Visa ve Mastercard çekildi. Bir nükleer güç bir gecede küresel finans sisteminin dışına itildi.

Sıra Sizdeyse Nereye Sığınırsınız?

Yaptırım riski taşıyan bir ülkenin maliye bakanı olduğunuzu varsayın. Klasik seçenekleri eleyin…

USDT ve USDC: Az önce dondurulduklarını gördünüz.

Yuan: Pekin ile aranız bozulduğu gün CIPS de kapanır.

Altın: 500 milyon doları on dakikada sınır ötesine taşımak imkansızdır; kâğıt altın ise Londra bankacılık sistemine bağlıdır.

CBDC’ler: Üzerinde devlet damgası, kapatma düğmesi her an erişilebilir.

Listenin sonunda tek bir varlık kalır; Bitcoin!

Neden Bitcoin Kapatılamıyor?

Bitcoin’in arz tavanı 21 milyon adettir ve değiştirilemez. CEO’su, dondurma fonksiyonu, aranabilecek bir numarası yoktur. Satoshi Nakamoto bu yapıyı 2008 krizinin ardından bilinçli olarak kurdu: Merkeze bağlı her para bir gün kapatılır, o halde merkezsiz bir sisteme ihtiyaç vardır. On altı yıldır ağ kesintisiz test ediliyor ve bir kez bile durdurulamadı.

Sonuç

Venezuela’nın başarısız deneyi, İran’ın bu haftaki kaybı ve Rusya’nın 2022 şoku aynı cümlede buluşuyor: Merkeze bağlı her para bir gün kapatılabilir, Bitcoin kapatılamaz. Piyasa fiyatı bu gerçeği henüz tam yansıtmıyor olabilir, fakat tarihin yönü belli.

Not: Yukarıdaki değerlendirmem yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.

Kalust Şalcıoğlu